[CẢNH BÁO] Cholesterol cao làm đẩy nhanh tốc độ xơ vữa mạch vành, thiếu máu cơ tim
Khi cholesterol cao sẽ làm đẩy nhanh tốc độ xơ vữa mạch vành và làm trầm trọng thêm tình trạng thiếu máu cơ tim vốn đã có sẵn ở người bệnh mạch vành, đái tháo đường hay, tăng huyết áp. Để giảm thiểu rủi ro dẫn đến nhồi máu cơ tim, đột quỵ não thì giảm cholesterol chính là mục tiêu quan trọng trong điều trị.
1.Tìm hiểu về cholesterol
Cholesterol chính là chất béo có trong máu và tất cả các tế bào của cơ thể. Chất béo này được sử dụng để tạo nên màng tế bào, một số nội tiết tố (hormone) và phục vụ nhiều chức năng quan trong khác của cơ thể.
Cholesterol là quan trọng với hầu hết các hoạt động của cơ thể nhưng khi có quá nhiều trong máu (tăng cholesterol trong máu) thì sẽ là nguy cơ lớn đối với bệnh mạch vành và đột quỵ.
75% lượng cholesterol trong máu sẽ được gan tổng hợp từ nguồn năng lượng dự trữ, 25% còn lại đến từ chế độ ăn. Nhiều người nghĩ rằng, việc ăn nhiều các thực phẩm chứa nhiều cholesterol như sữa, thịt, lòng đỏ trứng, nội tạng động vật sẽ làm tăng cholesterol máu. Nhưng thực tế cho thấy, chất bột đường dù không chứa cholesterol nhưng vẫn có thể khiến mỡ máu tăng lên. Điều này là do chất bột đường lại được gan sử dụng để tạo ra cholesterol.
Xem thêm: Người bệnh mạch vành cần chú ý chế độ dinh dưỡng như thế nào?
2.Các loại cholesterol
Cholesterol có 2 loại chính là LDL-c (cholesterol xấu) và HDL-c (cholesterol tốt).
-LDL cholesterol (LDL-c):
Cholesterol xấu có chức năng vận chuyển chất béo từ gan theo máu đến các cơ quan trong cơ thể. Khi chỉ số LDL cholesterol vượt ngưỡng an toàn sẽ gây ra tình trạng tích tụ mỡ và làm xơ vữa, tắc nghẽn động mạch. Vì vậy, LDL-c được xếp vào nguyên nhân gây ra các bệnh lý nguy hiểm, bao gồm nhồi máu cơ tim, tai biến mạch máu não.
-HDL cholesterol (HDL-c):
HDL-c là một loại “mỡ máu tốt” đóng vai trò rất quan trọng trong việc vận chuyển cholesterol dư thừa trong máu, các mô, cơ quan trở về gan để xử lý. Từ đó giúp làm giảm chất béo xấu trong máu và giảm tích tụ các mảng xơ vữa trong lòng mạch để máu lưu thông dễ dàng.
Một số nguyên nhân gây ra HDL cholesterol bao gồm: yếu tố gia đình (không thay đổi được) và lối sống lành mạnh (thay đổi được) như: giảm cân nặng dư thừa, bỏ thuốc lá, tăng vận động thể lực, kiểm soát tốt đường huyết, quản lý căng thẳng, huyết áp.
-Triglycerides
Là một loại chất béo khác nhưng cũng là thành phần có trong lipid máu. Tăng triglycerids có thể do thừa cân, ít vận động, sử dụng rượu bia quá mức, hút thuốc lá, chế độ ăn giàu tinh bột.
Người có Triglycerides cao thường sẽ có nồng độ cholesterol toàn phần cao, trong đó có nồng độ LDL-c cao và HDL-c thấp. Nếu Triglycerides cao sẽ làm tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim hoặc đột quỵ.
3.Các chỉ số mỡ máu bạn cần quan tâm
Chỉ số mỡ máu giúp các bác sĩ đánh giá nguy cơ tim mạch trong tương lại hoặc xác định hướng điều trị phù hợp. Dưới đây là các loại chỉ số mỡ máu và giới hạn bình thường của tương ứng:
-Cholesterol toàn phần: < 200 mg/dL (5,1 mmol/L)
-LDL-c từ 130-159 mg/dL (3,3 – 4,1 mmol/L) được gọi là cholesterol xấu và chỉ số này càng cao thì nguy cơ và rủi ro tim mạch càng cao.
-HDL-c: Từ 40-60 mg/dL (1.0-1.6 mmol/L) ở nam và 50-60 mg/dL (1.3 – 1.6 mmol/L). Nếu chỉ số thấp hơn mức này sẽ làm tăng nguy cơ tim mạch.
-Triglyceride: < 150 mg/dL (1,7 mmol/L)
4.Nguyên nhân nào khiến cholesterol trong máu tăng cao?
Cholesterol trong máu tăng cao, có thể do các nguyên nhân sau đây:
-Yếu tố di truyền: Điều này được giải thích là do các gen điều khiển cơ thể xử lý cholesterol và chất béo được truyền từ bố mẹ sang con.
-Chế độ ăn uống không lành mạnh: Việc ăn nhiều chất béo bão hoà (mỡ, nội tạng động vật), chất béo trans có trong thực phẩm chế biến sẵn, thịt đỏ, sữa béo và các thực phẩm giàu chất bột đường cũng làm tăng cholesterol.
-Lối sống không lành mạnh: hút thuốc lá, ít vận động, dùng chất kích thích.
-Béo phì: Chỉ số cơ thể (BMI) ≥ 30 có nguy cơ tăng cholesterol.
-Tuổi tác: Khi tuổi tác cao, cơ thể lão hoá sẽ có những thay đổi hoá học, từ đó làm tăng cholesterol cao.
-Tiểu đường: Tăng đường huyết góp phần là tăng cholesterol xấu và làm giảm cholesterol HDL.
5.Những biến chứng nguy hiểm của cholesterol cao
Nếu không được điều trị, tăng cholesterol có thể gây hình thành mảng bám trong động mạch, từ đó dẫn đến chứng xơ vữa động mạch vành. Dần theo thời gian, sự tích tụ cholesterol (mảng bám) có thể làm hẹp các động mạch và do đó máu đi qua ít hơn. Xơ vữa động mạch là một tình trạng bệnh lý nghiêm trọng có thể dẫn tới nhiều biến chứng nguy hiểm đến tính mạng như: nhồi máu cơ tim, đột quỵ, đau thắt ngực, bệnh mạch máu ngoại biên, huyết áp tăng…
Cholesterol cao cần được điều trị để tránh các biến chứng nguy hiểm. Bên cạnh việc điều chỉnh lối sống, ăn uống thì việc sử dụng các sản phẩm hỗ trợ cũng đóng vai trò quan trọng. Cần thăm khám bác sĩ để có những chỉ định điều trị hiệu quả.