Những lưu ý quan trọng sau khi đặt stent mạch vành

Sau đặt stent mạch vành, việc chăm sóc và điều trị đóng vai trò vô cùng quan trọng, nhằm giúp người bệnh nhanh chóng phục hồi sức khoẻ, giảm các biến chứng…Dù stent giúp tái thông động mạch vành nhưng xơ vữa động mạch vẫn tiến triển nếu không được kiểm soát tốt. Tuân thủ trong việc dùng thuốc, thay đổi lối sống…sẽ giúp bảo vệ sức khoẻ tim mạch lâu dài.

1.Xơ vữa động mạch là nguyên nhân chính gây hẹp mạch vành

Xơ vữa động mạch là bệnh lý xảy ra ở các động mạch lớn và vừa, trong đó có động mạch vành. Đặc trưng của bệnh là tình trạng lắng đọng dần các mảng lipid ở thành mạch gay hẹp dần lòng mạch, giảm sự tưới máu mô ở phía xa. Mảng xơ vữa có thể gây hội chứng động mạch vành cấp như nhồi máu cơ tim khi có tình trạng bất ổn định, nứt vỡ và khởi phát hình thành huyết khối lấp tắc một phần hay hoàn toàn động mạch vành. Đây được coi là nguyên nhân chính dẫn đến bệnh động mạch vành và cũng là yếu tố nguy cơ cần kiểm soát suốt đời.

Việc đặt stent mạch vành sẽ giúp mở rộng lòng mạch ở đoạn động mạch bị hẹp, tái thông dòng máu. Tuy nhiên, xơ vữa động mạch vẫn có thể tiến triển gây hẹp ở các vị trí khác của động mạch nếu như người bệnh không kiểm soát tốt các yếu tố nguy cơ như rối loạn mỡ máu, tăng huyết áp, đái tháo đường, hút thuốc lá…Chính vì vậy, sau khi đặt stent mạch vành, người bệnh cần tuân thủ chặt chẽ hướng dẫn của bác sĩ về việc dùng thuốc, chế độ ăn uống, sinh hoạt,…để tránh tái phát bệnh và các biến chứng nguy hiểm.

2.Những lưu ý quan trọng sau khi đặt stent mạch vành

Sau đặt stent mạch vành, việc chăm sóc và điều trị là rất quan trọng nhằm nhanh chóng phục hồi sức khoẻ, giảm các biến chứng…cho người bệnh.

-Tuân thủ việc sử dụng thuốc và tái khám

Sau khi đặt stent mạch vành, người bệnh cần dùng thuốc suốt đời để ngừa cục máu đông hình thành trong stent mạch vành. Từ đó làm giảm nguy cơ đau tim, nhồi máu cơ tim và các nguy cơ về tim mạch khác.

Việc sử dụng thuốc không đủ liều lượng hay uống không đúng cách đều gây ra nguy hiểm. Một trong những biến cố sau đặt stent mạch vành là huyết khối sớm xuất hiện trong vòng 24 giờ đầu sau thủ thuật, gặp ở cả người đặt stent thường và stent phủ thuốc.

Ngoài huyết khối sớm, huyết khối muộn và tắc hẹp lại sau can thiệp động mạch vành chính là biến chứng thường gặp nhất. Trong đó, huyết khối trong stent có diễn biến nhanh nhất dẫn đến nhồi máu cơ tim, với các biểu hiện đột ngột, người bệnh có triệu chứng là đau ngực liên tục, kèm theo toát mồ hôi lạnh vùng đầu cổ. Nếu gặp các triệu chứng này, người bệnh cần được đưa đến bệnh viện nhanh nhất có thể.

Việc sử dụng thuốc chống đông lâu dài cũng đông nghĩa với việc tăng nguy cơ xuất huyết. Chính vì vậy, trong quá trình sử dụng nếu có dấu hiệu xuất hiện bầm tím dưới da, chảy máu chân răng, chảy máu cam, xuất huyết dạ dày…người bệnh cần phải tái khám lại để được điều chỉnh lại liều thuốc cho phù hợp, nhưng tuyệt đối không được bỏ thuốc nếu khi chưa tham khảo ý kiến bác sĩ. Ngoài ra, người bệnh cũng cần tuân thủ chế độ tái khám định kỳ theo lịch hẹn.

Xem thêm

–Người bệnh mạch vành cần chú ý chế độ dinh dưỡng như thế nào?

-Cảnh báo các yếu tố nguy cơ của bệnh mạch vành

-Về chế độ ăn uống

Một chế độ ăn lành mạnh vừa đảm bảo dinh dưỡng lại giúp vết thương mau lành. Người bệnh nên chú ý đến các thực phẩm giàu protein, ăn lượng thịt nạc vừa phải, ăn thịt gà bỏ da, trứng, đậu phụ. Mỗi tuần nên ăn hai bữa với các loại cá như cá hồi, cá thu, cá mòi để cung cấp cho cơ thể chất béo omega-3 có lợi cho tim.

Bên cạnh đó, cần tránh thịt có màu đỏ như thịt chó, thịt bò…để tránh làm tăng cholesterol và làm nặng thêm tình trạng xơ vữa mạch vành.

Với chất béo, hãy nên sử dụng chất béo dễ tiêu (chất béo chưa bão hoà) như dầu hướng dương, dầu oliu, dầu cải…hoặc dầu từ các hạt như bơ, dầu cá; hạn chế mỡ động vật, đồ ăn nhanh,  da các loài động vật.

Bên cạnh đó cũng nên bổ sung vào thực đơn nhiều trái cây tươi và rau xanh. Uống nhiều nước và hạn chế chất kích thích, đồ uống có nhiều đường. Nên uống 8-10 ly nước mỗi ngày để tăng đào thải chất cản quang sử dụng khi can thiệp. Ngoài ra, người bệnh cũng nên uống sữa ít béo, sữa không đường, sữa đậu nành.

Cần chú ý nên nấu nhạt, giảm mắm và muối khi chế biến, nên ăn nhạt hơn người bình thường để tránh tăng huyết áp, giảm phù.

-Đối với vận động

Sau đặt stent, người bệnh vẫn có thể hoạt động bình thường. Nên đi nhẹ nhàng sau khoảng 2 ngày. Tránh vận động mạnh, có thể ảnh hưởng đến vết mổ. Trong tuần đầu, người bệnh có thể tập đi bộ trên mặt phẳng, không lái xe, đi xe đạp, đi xa, khuân vác hoặc tham gia các hoạt động thể lực. Từ tuần thứ 2, tăng dần mức thể lực trong sự thoải mái cho phép, đi bộ xa hơn một chút nhưng không nên chạy bộ.

Trường hợp bệnh nhân đặt stent có vết chọc mạch ở đùi: Không nên đi lại hay vận động quá nhiều. Đặc biệt, không nâng vật nặng hơn 4,5 kg hoặc kéo đẩy các vật nặng khi làm việc trong khoảng từ 5-7 ngày sau thủ thuật. Không nên vận động gắng sức trong khoảng 5 ngày sau thủ thuật. Người bệnh có thể leo cầu thang sau đặt stent nhưng cần lưu ý đi chậm rãi. Người bệnh tăng dần thời gian và cường độ các bài tập thể dục sau một tuàn thực hiện thủ thuật.

Trường hợp bệnh nhân đặt stent có vết chọc ở tay: Không sử dụng cổ tay để nâng vật nặng trên 900 gam trong vòng 24 giờ kể từ khi đặt stent. Không vận động gắng sức tối thiểu 2 ngày sau thủ thuật. Không làm việc với các dụng cụ yêu cầu cần sự chính xác, linh hoạt của tay như lái xe, dùng các viaạt sắc nhọn như dao kéo…trong tối thiểu 2 ngày sau thủ thuật.

Về lâu dài, người bệnh sau đặt stent hoạt động thể lực bình thường và chơi thể thao trong sự cho phép của bác sĩ.

Cách luyện tập được khuyến khích là: đi bộ > 30 phút/lần và 5 lần/tuần. Nếu đau ngực hay khó thở xuất hiện thì ngừng vận động ngay và nhanh chóng liên hệ với bác sĩ để được xử lý. Kiểm soát các vấn đề căng thẳng, tạo môi trường sống thoải mái, lành mạnh.

Có thể nói, sau đặt stent mạch vành, người bệnh cần duy trì lối sống lành mạnh, ăn uống khoa học, vận động hợp lý, ngủ đủ giấc, giữ tinh thần thoải mái và tái khám định kỳ. Tuân thủ việc điều trị , duy trì lối sống lành mạnh và kiểm soát nguy cơ chính là chìa khoá để bảo vệ trái tim khoẻ mạnh và ngăn ngừa tái hẹp sau đặt stent.