Bệnh mạch vành cấp và mạn tính: Loại nào nguy hiểm hơn?

Bệnh mạch vành được chia thành hai thể chính là bệnh mạch vành cấp và bệnh mạch vành mạn tính, mỗi loại có cơ chế hình thành, biểu hiện lâm sàng và mức độ nguy hiểm khác nhau. Trong khi bệnh mạch vành mạn tính thường tiến triển âm thầm trong nhiều năm, bệnh mạch vành cấp lại có thể xuất hiện đột ngột và đe dọa tính mạng nếu không được cấp cứu kịp thời. Vậy bệnh mạch vành cấp và mạn tính: loại nào nguy hiểm hơn?

Bệnh mạch vành cấp và mạn tính – loại nào nguy hiểm hơn?

Bệnh mạch vành xảy ra khi mảng xơ vữa làm hẹp các động mạch nuôi tim, làm giảm lưu lượng máu tới tim. Khi mảng xơ vữa bị nứt vỡ, hình thành huyết khối, người bệnh có thể mắc hội chứng động mạnh vành cấp, dẫn tới nhồi máu cơ tim, rối loạn nhịp hoặc sốc tim.

– Các chuyên gia tim mạch cho biết, hội chứng vành cấp thường có triệu chứng là cơn đau thắt ngực, bóp nghẹt sau xương ức, lan lên vai, cổ, hàm hay hai tay, kéo dài trên 20 phút. Tuy nhiên, cũng có một số người không có cơn đau ngực điển hình mà chỉ cảm thấy mệt, hồi hộp, khó thở, đau thượng vị, buồn nôn. Tình trạng này thường gặp ở người cao tuổi, phụ nữ, bệnh nhân đái tháo đường, dễ bị bỏ sót.

– Bệnh mạch vành mạn tính là giai đoạn ổn định hơn khi mảng xơ vữa không còn nứt vỡ đột ngột hay đã được can thiệp, phẫu thuật. Bệnh thường được tiến triển trong nhiều năm, nặng dần theo thời gian. Sự tích tụ mảng xơ vữa trong lòng động mạch gồm cholesterol, fibrin, canxi, chất thải, làm hẹp hay tắc mạch, giảm lưu lượng máu đến tim. Bên cạnh đó, mảng xơ vữa cũng tích tụ ở các mạch máu khác trong cơ thể, gây bệnh động mạch cảnh hay động mạch ngoại biên.

Khi lòng mạch vành hẹp nặng, người bệnh có thể xuất hiện cơn đau thắt ngực khi gắng sức, tim đập nhanh, khó thở, kèm theo mệt mỏi, buồn nôn, đổ mồ hôi…cảnh báo cơ tim đang thiếu máu. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, bệnh có thể tiến triển nặng và dẫn đến suy tim, hở van tim nặng hay đột tử.

– Không thể khẳng định tuyệt đối thể bệnh nào nguy hiểm hơn trong mọi trường hợp, bởi điều này còn phụ thuộc vào mức độ tổn thương động mạch vành, thời điểm phát hiện và khả năng đáp ứng điều trị của từng người bệnh. Tuy nhiên, bệnh mạch vành cấp tính được xem là tình trạng cấp cứu tim mạch do có nguy cơ gây nhồi máu cơ tim và tử vong cao trong thời gian ngắn. Trong khi đó, bệnh mạch vành mạn tính thường diễn tiến âm thầm nhưng nếu không được kiểm soát tốt vẫn có thể chuyển sang giai đoạn cấp hoặc gây suy tim và nhiều biến chứng nghiêm trọng.

– Theo các chuyên gia tim mạch, yếu tố nguy cơ hàng đầu của bệnh mạch vành gồm tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn lipid máu và hút thuốc lá. Người cao tuổi, người có tiền sử gia đình mắc bệnh tim mạch sớm, người thừa cân, ít vận động, căng thẳng kéo dài, chế độ ăn uống thiếu khoa học…có nguy cơ cao mắc bệnh. Những người mắc hội chứng ngưng thở khi ngủ, mắc các bệnh nội khoa nư suy thận mạn, bệnh tự miễn, rối loạn lipid máu di truyền cũng cần lưu ý.

– Để chẩn đoán bệnh một cách chính xác, ngoài biểu hiện lâm sàng, bác sĩ cần điện tâm đồ, chụp X- quang tim phổi, siêu âm Doppler màu, chụp CT mạch vành, thông tim chụp mạch vành. Mục tiêu điều trị bệnh mạch vành chính là tăng lưu lượng máu đến tim, giảm triệu chứng, ngăn ngừa biến chứng nặng. Nếu người bệnh hẹp mạch nhẹ, điều trị tập trung vào thay đổi lối sống, sử dụng thuốc. Trong trường hợp hẹp nặng, bác sĩ có thể can thiệp động mạch vành qua da, sử dụng bóng nong, stent để mở rộng lòng mạch. Phẫu thuật bắc cầu động mạch vành (CABG) cũng được áp dụng trong trường hợp tắc nhiều nhánh hoặc không phù hợp đặt stent.

– Để phòng ngừa bệnh, mỗi chúng ta nên duy trì lối sống lành mạnh, bao gồm ngưng hút thuốc lá, tránh khói thuốc lá, vận động đều đặn 5 buổi một tuần, mỗi buổi khoảng 30 phút, tránh thừa cân – béo phì theo hướng dẫn của các chuyên gia y tế. Trong chế độ ăn, nên ưu tiên thịt gia cầm bỏ da, các loại cá, rau xanh, các loại hạt, trái cây, hạn chế chất béo, thịt mỡ, thực phẩm đóng hộp, đường, muối, thức ăn nhanh. Bên cạnh đó cũng cần hạn chế rượu, bia, cà phê, kiểm soát tốt các bệnh lý đi kèm như tiểu đường, tăng huyết áp, rối loan mỡ máu, khám sức khoẻ định kỳ để phát hiện sớm nguy cơ bệnh tiến triển.

Tóm lại, bệnh mạch vành cấp và mạn tính đều là những bệnh lý tim mạch nguy hiểm cần được phát hiện và điều trị sớm. Thay vì chỉ quan tâm bệnh nào nguy hiểm hơn, người bệnh nên chủ động tầm soát khi có các dấu hiệu bất thường, tuân thủ phác đồ điều trị của bác sĩ và duy trì lối sống lành mạnh để bảo vệ sức khoẻ tim mạch lâu dài.

Xem thêm: Bệnh mạch vành – sát thủ thầm lặng đe doạ trái tim