Đột quỵ và sa sút trí tuệ – gánh nặng kép của người trẻ
Đột quỵ và sa sút trí tuệ đang dần trở thành hai thách thức lớn đối với y học hiện đại khi tỷ lệ mắc bệnh không ngừng gia tăng, đặc biệt là ở người trung niên và người trẻ.
Đột quỵ và sa sút trí tuệ – gánh nặng kép của người trẻ-1
1.Đột quỵ não không chỉ ở người già
Các chuyên gia cho biết, trước đây đột quỵ chủ yếu gặp ở người cao tuổi. Tuy nhiên, những năm gần đây, do áp lực tâm lý, căng thẳng công việc và lối sống thiếu khoa học, bệnh đã xuất hiện ngày càng nhiều ở người trung niên thậm chí ở người trẻ.
Theo thống kê y học, đột quỵ não gồm hai thể chính: nhồi máu não (tắc mạch máu não) chiếm khoảng 15%. Cả hai đều là tình trạng cấp tính, diễn biến và đe doạ tính mạng.
Nếu không được phát hiện, chẩn đoán và điều trị kịp thời, người bệnh có thể tử vong sớm hoặc mang di chứng nặng nề như liệt, rối loạn ngôn ngữ, giảm trí nhớ, rối loạn ngôn ngữ, giảm trí nhớ, rối loạn hô hấp – tuần hoàn.
Các chuyên gia cũng chỉ ra, “Tỷ lệ tử vong do đột quỵ đã giảm nhờ các tiến bộ trong cấp cứu và điều trị, song tỷ lệ di chứng vẫn rất cao – khoảng 60% bệnh nhân phải chịu hậu quả lâu dài”.
2.Điều trị đột quỵ như thế nào?
Theo Chủ tịch Hội Nội khoa TP Hà Nội, quá trình điều trị đột quỵ được chia làm hai giai đoạn:
-Giai đoạn cấp cứu và điều trị nội trú (1-4 tuần): Tập trung cứu sống người bệnh, kiểm soát huyết áp, tim mạch, thần kinh và ổn định các chỉ số sinh tồn.
-Giai đoạn điều trị ngoại trú và phục hồi chức năng: Tiếp tục theo dõi định kỳ háng tháng, kết hợp tập luyện phục hồi và vận động, ngôn ngữ và trí nhớ.
Hiện nay, y học hiện đại áp dụng 4 hướng điều trị chủ yếu đối với bệnh nhân đột quỵ:
-Điều trị nội khoa: Dùng thuốc, hồi sức, kiểm soát huyết áp và tim mạch
-Điều trị ngoại khoa: Phẫu thuật lấy máu tụ, loại bỏ cục máu đông
-Kết hợp nội – ngoại khoa: Can thiệp nội mạch, đặt stent hoặc dùng thuốc tiêu sợi huyết
-Phục hồi chức năng – y học cổ truyền: Giúp người bệnh dần lấy lại khả năng vận động và giao tiếp trong giai đoạn hậu điều trị.
3.Sa sút trí tuệ – Hậu quả kéo dài sau đột quỵ
Sa sút trí tuệ là hậu quả thường gặp sau đột quỵ hoặc sau các bệnh lý não khác như viêm não, u não. Người bệnh thường mất nhiều tháng, thậm chí hàng năm để hồi phục phần não trí nhớ và khả năng nhận thức.
Nguy cơ sa sút trí tuệ tăng lên ở người cao tuổi, người ít vận động, béo phì hoặc có thể độ dinh dưỡng không hợp lý. Đây là vấn đề y tế cộng đồng cần đặc biệt quan tâm.
Để phòng ngừa, cần điều trị sớm các bệnh lý não, duy trì lối sống lành mạnh, tăng cường vận động thể lực và hoạt động trí tuệ, đồng thời theo dõi sức khoẻ định kỳ, đặc biệt vời người cao tuổi và người có bệnh nền tim mạch, tăng huyết áp.
Xem thêm:
–Những lưu ý khi đặt stent mạch vành
–Nguy cơ đột quỵ não từ 10 yếu tố phổ biến
4.Phát hiện sớm chính là chìa khoá cứu sống người bệnh
Đột quỵ và sa sút trí tuệ – gánh nặng kép của người trẻ-2
Theo các chuyên gia, hệ thống y tế trong nước hiện đã làm tốt công tác điều trị đột quỵ trong bệnh viện, nhiều trung tâm đạt chuẩn quốc tế. Tuy nhiên, khâu cấp cứu trước viện vẫn cách xa so với các nước phát triển.
Nguyên nhân chủ yếu đến từ việc người dân còn chủ quan với triệu chứng sớm, thiếu nhận thức về đột quỵ cùng với hạn chế trong vận chuyển cấp cứu. Không ít bệnh nhân cho biết lúc đầu chỉ cảm thấy yếu nhẹ, nghĩ sẽ khỏi nên chần chừ một đến hai ngày, đến khi triệu chứng nặng mới nhập viện.
Một số khác thì nhầm với cảm cúm, tự điều trị bằng cách đánh gió, chích máu ngón tay hoặc dùng thuốc dân gian, khiến bệnh trở nặng và bỏ lỡ “thời gian vàng” cứu não/
Các chuyên gia cảnh bảo, có tới 40% trường hợp nhồi máu não được phát hiện sớm, trong khi phần lớn còn lại bị bỏ qua do triệu chứng ban đầu mờ nhạt, dễ nhầm lẫn với mệt mỏi hoặc rối loạn tiền đình.
Các chuyên gia khuyến cáo, người dân cần đặc biệt lưu ý 4 dấu hiệu sớm của đột quỵ não:
-Nói khó, nói ngọng đột quỵ
-Rối loạn vận động, yếu hoặc liệt nửa người
-Giảm ý thức, lú lẫn, thay đổi hành vi đột ngột
-Ăn uống khó , nuột sặc
Khi có bất kỳ dấu hiệu nào trong bốn dấu hiệu này, người dân cần đưa bệnh nhân đến bệnh viện ngay, không tự điều trị hay chờ đợi. Việc cấp cứu sớm quyết định khả năng sống và mức độ hồi phục của người bệnh.